Қазақстан: санақ өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының 57%-ы 10 жылдан асқанын көрсетті, ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті

Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрлігі 13 қарашада 2025 жылғы 1 тамыздан 20 қазанға дейін БҰҰ ФАО қолдауымен өткен Ұлттық ауыл шаруашылығы санағының қорытындысын жариялады. Бұл — шамамен 20 жылдағы осындай ауқымдағы алғашқы зерттеу, деректерді Ұлттық статистика бюросы берді.

Негізгісі

• Техниканың 57%-ы 10+ жыл
• Шаруашылық саны 290 мың
• Кәсіпорын: 9,5 → 21 мың
• Егіс: 18,3 → 23,2 млн га
• Майлы: 4% → 17% егіс
• Салада 707 мың адам жұмыста

Не өзгерді

Санақ шамамен 290 мың ауыл шаруашылығы құрылымын және 1,7 млн жеке қосалқы шаруашылықты қамтыды — жалпы санның 97%-ы. Деректер цифрлық түрде жиналды: ауыл шаруашылығы құрылымдарының 92%-ы және жеке қосалқы шаруашылықтардың 19%-ы санаққа онлайн қатысты, қалғандарын интервьюерлер планшетпен сұрады. Нәтижелер 2006–2007 жылдардағы алдыңғы санақпен салыстырылды.

Сандармен

Санақ аралық кезеңдегі негізгі өзгерістер:

• Ауыл шаруашылығы құрылымдарының саны 42%-ға өсті — 204 мыңнан 290 мыңға дейін.
• Ауыл шаруашылығы кәсіпорындары екі еседен астам көбейді — 9,5 мыңнан 21 мыңға дейін; шаруа және фермер қожалықтары мен ЖК — 194 мыңнан 269 мыңға дейін.
• Егіс алқабы 18,3 млн гектардан 23,2 млн гектарға өсті; дәнді дақылдар үлесі 81%-дан 69%-ға төмендеді, майлы дақылдар үлесі 4%-дан 17%-ға өсті.
• Ұйымдасқан секторда шамамен 707 мың адам жұмыс істейді; есепке алынған өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының 57%-ы 10 жылдан астам пайдаланылуда.

Сатып алушы үшін бұл нені білдіреді

Елдегі өздігінен жүретін техниканың жартысынан астамы он жылдан артық жұмыс істейді — бұл парк жаңартуға қажеттіліктің қаншалықты үлкен екенін көрсетеді. Егіс алқабы шамамен 5 млн гектарға өсті, егіс құрылымында майлы дақылдар айтарлықтай көбейді: шаруашылыққа дәнді дақылдарды да, майлы дақылдарды да алып жүре алатын техника керек. Комбайнды, бүріккішті немесе тракторды ауыстыруды жоспарлағандар негізгі алқаптарды қандай дақылдар алатынын алдын ала анықтап, таңдауға, сатып алуға және АҚШ-тан жеткізуге уақыт қосқаны жөн.

Контекст

Мал шаруашылығында ауыл шаруашылығы құрылымдарының мал басындағы үлесі (шартты бастарға шаққанда) 20%-дан 68%-ға өсті, жеке қосалқы шаруашылықтардың үлесі — 32%. Қорытындылар stat.gov.kz сайтындағы «2025 жылғы Ұлттық ауыл шаруашылығы санағы» бөлімінде жарияланды: өңіріңізде қанша шаруашылық жұмыс істейтінін, олар қандай дақылдар өсіретінін, қандай мал басы мен техникасы бар екенін білуге болады.

Дереккөз: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі, 2026 жылғы 13 қараша