Қазақстан: тоғыз айда Тәжікстанға агроөнім экспорты — $550 млн, бидай жеткізу ұлғайтылады

Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрлігі 7 қарашада хабарлады: 2026 жылғы қаңтар — қыркүйекте Тәжікстанмен АӨК өнімдері бойынша тауар айналымы $564 млн-нан асып, 32,5%-ға өсті, ал қазақстандық экспорт $550,2 млн-ды құрады. Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров тәжік тарапымен астық жеткізуді ұлғайтуды, оның ішінде 100 мың тонна бидайға арналған мемлекеттік келісімшарт бойынша, талқылады.

Негізгісі

• Экспорт: $550,2 млн
• Айналым өсімі: +32,5%
• Астық: шамамен 1,1 млн т
• Бидай: шамамен 900 мың т
• Келісімшарт: 100 мың т
• Жөнелтілді: 50,8 мың т

Не өзгерді

Негізгі мәселелердің бірі қазақстандық астық жеткізуді одан әрі ұлғайту болды. Азық-түлік келісімшарт корпорациясының Тәжікстанның Мемлекеттік материалдық резервтер агенттігімен 100 мың тонна бидай жеткізуге жасасқан келісімшарты бойынша 50,8 мың тонна жөнелтіліп қойды. Тараптар тәжік нарығының қажеттіліктерін ескере отырып, көлемді ұлғайту жөніндегі жұмысты жандандыруға келісті.

Сандармен

Министрлік деректері бойынша елдер арасындағы АӨК өнімдерінің саудасы:

• Екі елдің жалпы тауар айналымының 49%-ы АӨК өнімдеріне тиесілі.
• 2025 жылы ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзара жеткізілімі 11%-ға өсіп, шамамен $600 млн-ға жетті.
• 2026 жылы Қазақстан Тәжікстанға шамамен 1,1 млн тонна дәнді дақыл жеткізді, оның шамамен 900 мың тоннасы — бидай.
• Күнбағыс майы 2025 жылы — 83 мың тонна (+23%); рапс майы алты есе, соя майы — 35%-ға, күнжара — 23%-ға өсті.
• Экспорттың негізгі позициялары — бидай, күнбағыс майы, жүгері және макарон өнімдері.

2027–2028 жылдарға арналған жол картасы

Тараптар ауыл шаруашылығындағы ынтымақтастық бойынша 2027–2028 жылдарға арналған жол картасына қол қоюды жоспарлап отыр. Ол өзара жеткізілімді кеңейтуді, өсімдік шаруашылығын, тұқым шаруашылығы мен селекцияны дамытуды, мал шаруашылығының өнімділігін арттыруды, ветеринариялық және фитосанитариялық қауіпсіздікті нығайтуды, сондай-ақ АӨК-ті цифрландыру мен тәжірибе алмасуды көздейді.

Сатып алушы үшін бұл нені білдіреді

Қазақстан Тәжікстанға азық-түлік жеткізетін негізгі елдердің бірі болып қала береді, ал министрлік келіссөздердің мақсатын тікелей атайды — астыққа тұрақты сұранысты қамтамасыз ету. Астық шаруашылықтары үшін бұл бидай экспортының расталған арнасы, мұнда мемлекеттік келісімшарт әзірге жартылай ғана орындалған. Майлар мен күнжараға сұраныс та өсуде, демек өңдеушілерге күнбағыс пен рапс көбірек керек. Бидай немесе майлы дақылдар алқабын кеңейтуді жоспарлап отырғандарға тұқым мен егін жинау техникасына деген қажеттілікті алдын ала есептеген жөн.

Дереккөз: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі